Các định dạng RAW
Định dạng ảnh thô của máy ảnh
Tổng quan
File RAW là phiên bản số của tấm phim âm bản. Nó chứa dữ liệu thô từ cảm biến, chưa qua xử lý nào cả. Nhờ vậy nó rất hợp cho việc hậu kỳ chuyên nghiệp, nhưng cũng có nghĩa là nó mang theo cả đống siêu dữ liệu về máy ảnh và điều kiện chụp của bạn.
Tin tốt: phần lớn định dạng RAW được xây trên cấu trúc TIFF, nên hiểu TIFF rồi thì bạn đọc được hầu hết file RAW. Tin xấu: hãng máy ảnh nào cũng thêm phần mở rộng độc quyền của riêng mình.
Chuẩn mở
DNG (Digital Negative):định dạng RAW có tài liệu đầy đủ của Adobe
Độc quyền
CR2/CR3 (Canon), NEF (Nikon), ARW (Sony), ORF (Olympus)
DNG (Adobe Digital Negative)
DNG là nỗ lực của Adobe nhằm tạo ra một định dạng RAW dùng chung, và cũng là định dạng RAW duy nhất có tài liệu đầy đủ. Nếu được chọn thì DNG là dễ làm việc nhất, vì đặc tả của nó công khai.
Bên dưới lớp vỏ, nó chính là TIFF cộng thêm vài thẻ riêng cho dữ liệu màu của từng máy. Nhờ vậy bất kỳ công cụ nào hiểu TIFF cũng đọc được nó một cách dễ dàng.
Cấu trúc file DNG
Phần đầu file DNG
| Offset | Hex | ASCII | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 0000 | 49492A0008000000 | II*..... | |||||||
Những thẻ riêng của DNG
0xC612:DNGVersion0xC614:UniqueCameraModel0xC621:ColorMatrix10xC65A:CalibrationIlluminant1Hỗ trợ DNG đầy đủ
PicScrub hỗ trợ file DNG đầy đủ. Vì DNG dùng cấu trúc TIFF tiêu chuẩn nên chúng tôi xóa được EXIF, GPS và các siêu dữ liệu khác theo đúng cách làm với file TIFF thường.
Các định dạng độc quyền
Đây là chỗ mọi thứ rối lên. Hãng máy ảnh nào cũng có định dạng RAW riêng, và tuy phần lớn dựa trên TIFF, cái nào cũng có những điểm quái lạ của nó. Cộng đồng đã dịch ngược được hầu hết, nhưng tài liệu thì nằm rải rác ở nhiều dự án khác nhau.
CR2 (Canon)
Dựa trên TIFF, có các IFD riêng của Canon và dùng nén JPEG không mất dữ liệu cho phần dữ liệu cảm biến.
49 49 2A 00 ... 43 52 02 00 (II + "CR" + phiên bản)NEF (Nikon)
Dựa trên TIFF, thường là big-endian (MM). Chứa phần Maker Notes rất dày với siêu dữ liệu độc quyền của Nikon.
ARW (Sony)
Dựa trên TIFF với những sửa đổi riêng của Sony. Chứa nhiều dải ảnh và ở một số dòng máy còn có phần mã hóa độc quyền.
Những định dạng khác
- • ORF (Olympus):dựa trên TIFF
- • RAF (Fujifilm):cấu trúc riêng
- • RW2 (Panasonic):dựa trên TIFF
- • PEF (Pentax):dựa trên TIFF
Ảnh xem trước JPEG nhúng sẵn
Một chuyện khiến nhiều người bất ngờ: file RAW thường chứa sẵn ảnh xem trước JPEG đầy đủ. Máy ảnh tạo ra chúng để bạn xem nhanh trên màn hình LCD. Đó cũng chính là thứ mà trình quản lý file dùng để hiện ảnh thu nhỏ.
Vì sao lại có ảnh xem trước
- • Màn hình máy ảnh:xem lại nhanh mà không cần xử lý file RAW
- • Ảnh thu nhỏ:để trình quản lý file hiển thị
- • Chỉnh sửa nhanh:phần mềm hậu kỳ tải lên nhanh hơn
Lưu ý về quyền riêng tư
Ảnh xem trước JPEG nhúng sẵn thường mang đúng những siêu dữ liệu EXIF của ảnh chính, kể cả tọa độ GPS. PicScrub xử lý luôn những ảnh nhúng này cùng với file chính.
Maker Notes
Maker Notes là vùng đất vô luật lệ của siêu dữ liệu máy ảnh. Mỗi hãng nhét vào đó bất cứ thứ gì họ muốn, và định dạng thì không được công bố. Có hãng còn mã hóa một phần nội dung.
Rủi ro riêng tư
- • Số sê-ri thân máy
- • Số sê-ri ống kính
- • Phiên bản firmware bên trong
- • Số lần bấm màn trập
- • Điểm lấy nét đã dùng
- • Các thiết lập tùy biến
Cái khó khi xử lý
Maker Notes dùng định dạng độc quyền, không có tài liệu. Một số còn được mã hóa. Muốn xóa sạch hoàn toàn thì phải hiểu định dạng của từng hãng.
Dải thẻ riêng của từng hãng
| Hãng | Dải thẻ | Thẻ đáng chú ý |
|---|---|---|
| Sony | 0x7000–0x74C8 | SonyRawFileType, VignettingCorrection, DistortionCorrection |
| Canon | 0xC5E0 | CR2CFAPattern |
| Nikon | 0xC7D5 | NikonNEFInfo |
| Hasselblad | 0xB4C3, 0xC51B | HasselbladRawImage, HasselbladExif |
| Panasonic | 0xC6D2–0xC6D3 | PanasonicTitle, PanasonicTitle2 |
| Adobe DNG | 0xC612–0xC7A8 | DNGVersion, ColorMatrix, CalibrationIlluminant |
PicScrub xử lý RAW như thế nào
Nhận diện định dạng
Kiểm tra phần đầu file để tìm cấu trúc TIFF và chữ ký riêng của từng định dạng
Đọc cấu trúc TIFF
Lần theo chuỗi IFD, xác định vị trí của EXIF, GPS và Maker Notes
Xử lý các ảnh JPEG nhúng
Tìm và làm sạch những ảnh xem trước JPEG ở các độ phân giải khác nhau
Xóa hoặc ghi đè siêu dữ liệu
Xóa hẳn các thẻ siêu dữ liệu hoặc ghi đè nội dung của chúng bằng số 0
Giữ nguyên dữ liệu thô
Giữ nguyên dữ liệu cảm biến và những thẻ màu, thẻ hiệu chuẩn thiết yếu
Được giữ lại
- • Dữ liệu thô từ cảm biến
- • Ma trận màu
- • Thông số hiệu chuẩn máy ảnh
- • Hệ số cân bằng trắng
- • Khai báo vùng ảnh có hiệu lực
Bị xóa
- • Siêu dữ liệu EXIF
- • Tọa độ GPS
- • Maker Notes
- • Siêu dữ liệu của ảnh JPEG nhúng
- • Số sê-ri
Chuyển sang DNG
Nếu bạn hay chia sẻ file RAW và muốn chắc chắn siêu dữ liệu được xóa sạch, hãy cân nhắc chuyển sang DNG trước.
Quy trình gợi ý
Việc chuyển sang DNG loại bỏ những cấu trúc độc quyền mà vẫn giữ nguyên dữ liệu ảnh:
- Chuyển sang DNG bằng Adobe DNG Converter (miễn phí)
- Đưa qua PicScrub để xóa siêu dữ liệu
- Chia sẻ file DNG đã sạch
Cách này bảo đảm người nhận mở được file mà không cần phần mềm độc quyền, và toàn bộ siêu dữ liệu đều được xóa sạch.